NR 18 / 2012 – WIGILIA PASCHALNA W WIELKĄ NOC

WPROWADZENIE
KATECHEZA
LITURGIA


DYSKRETNE PROWADZENIE

Liturgia Wigilii Paschalnej obejmuje aż dziewięć czytań. Zazwyczaj słyszymy ich pięć. Trzy pochodzą ze ST i przywołują wielkie wydarzenia historii zbawienia: dzieło stworzenia, ofiarę Abrahama i przejście przez Morze Czerwone. Z NT pochodzą dwa. Pierwsze z Listu św. Pawła do Rzymian mówiące o tym, że człowiek przez zanurzenie w wodzie chrztu wkracza w tajemnicę śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, a umierając dla grzechu, zmartwychwstaje przez łaskę. Drugie, to fragment Ewangelii, który koncentruje się na pustym grobie i orędziu anioła. Opowiada o pozornym niepowodzeniu chwalebnych zamiarów.
Bo kobiety miały jak najlepsze zamiary. W piątek zapamiętały miejsce pogrzebania Jezusa. W sobotę późnym wieczorem zakupiły wonności. W niedzielę skoro świt wyruszyły do grobu. Działania te były Jezusowi zupełnie zbyteczne, kobietom jednak bardzo potrzebne. Poprzez takie zachowanie okazały miłość Chrystusowi! Dobrze wiedziały o ciężkim kamieniu u grobu, ale miłość do Ukrzyżowanego kazała im wierzyć, że pokonają trudności. I nie zawiodły się. Bez ich wysiłku kamień został odwalony. Jezus zmartwychwstał! Zatroskanie zamieniło się w radość. Radość ze zmartwychwstania Jezusa okazała się nieporównanie większa od tej, która mogłaby być rezultatem zrealizowania pierwotnych zamiarów.
Bo zmartwychwstały Chrystus opatrznościowymi wydarzeniami również i nas dyskretnie prowadzi po drogach życia. I oczekuje w niebieskiej Galilei, do której nieustannie wzywa.

ks. Antoni Paciorek

„Rozumiejcie, że umarliście dla grzechu”.
(Rz 6,11)


LITURGIA
KATECHEZA
WPROWADZENIE


Wigilia Paschalna to wspólne czuwanie w oczekiwaniu zmartwychwstania Jezusa. Jest to noc, w której życie zwyciężyło śmierć, a światło Chrystusa pokonało ciemność grzechu.

PIERWSZE CZYTANIE(krótsze, Rdz 1,1.26-31a)

Aby uniknąć błędnych wniosków, które mogą nasuwać się podczas lektury opisu stworzenia, należy uświadomić sobie, że tekst nie stanowi naukowego wyjaśnienia stworzenia świata, ale jest wyrazem wiary narodu izraelskiego. Natchniony autor wiarę w to, że Bóg jest absolutnym początkiem wszystkiego, co istnieje, ubrał w szatę hymnu poetyckiego, nadając mu „siedmiodniową” strukturę. Bóg jest przedstawiony nie tylko jako Stwórca, który stwarza wszystko z niczego, ale jako Artysta, który uczynił świat w sposób doskonały, uporządkowany we wszystkim, aby umieścić w nim człowieka – ukoronowanie swego arcydzieła.

Czytanie z Księgi Rodzaju

Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię. Potem Bóg rzekł: «Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam, aby panował nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym, nad bydłem, nad całą ziemią i nad wszelkim płazem!». Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę.
Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym i nad wszelkim płazem». I rzekł Bóg: «Oto wam daję wszelką roślinę przynoszącą ziarno po całej ziemi i wszelkie drzewo, którego owoc ma w sobie nasienie: dla was będą one pokarmem. A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa w powietrzu, i dla wszystkiego, co się rusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona». I stało się tak.
A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre.

PSALM(Ps 104,1-2a.5-6.10 i 12.13-14.24 i 35c)

Refren: Niech zstąpi Duch Twój i odnowi ziemię.

Błogosław, duszo moja, Pana, *
o Boże mój, Panie, Ty jesteś bardzo wielki!
Odziany w majestat i piękno, *
światłem okryty jak płaszczem.Ref.

Umocniłeś ziemię w jej podstawach, *
nie zachwieje się na wieki wieków.
Jak szatą okryłeś ją Wielką Głębią, *
ponad górami stanęły wody.Ref.

Ty zdroje kierujesz do strumieni, *
co pośród gór się sączą.
Nad nimi mieszka ptactwo niebieskie *
i śpiewa wśród gałęzi.Ref.

Z Twoich komnat nawadniasz góry, *
owocem Twych dzieł syci się ziemia.
Każesz rosnąć trawie dla bydła *
i roślinom, by człowiekowi służyły.Ref.

Jak liczne są dzieła Twoje, Panie! *
Tyś wszystko mądrze uczynił,
ziemia jest pełna Twych stworzeń. *
Błogosław, duszo moja, Pana.Ref.

DRUGIE CZYTANIE(Wj 14,15-15,1)

Opis przejścia Izraelitów przez Morze Czerwone przedstawia wiarę narodu w cudowną ingerencję Boga dla wyzwolenia z niewoli egipskiej. Wydarzenie to stoi u początków świadomości i wiary ludzkiej w zbawcze działanie Boga. Dopełnieniem zbawiennych czynów Boga było przejście Jezusa przez mękę i śmierć do życia w chwale, które uwolniło ludzkość od wiecznej niewoli grzechu.

Czytanie z Księgi Wyjścia

Pan rzekł do Mojżesza: «Czemu głośno wołasz do Mnie? Powiedz synom Izraela, niech ruszają w drogę. Ty zaś podnieś swą laskę i wyciągnij rękę nad morze i rozdziel je na dwoje, a wejdą synowie Izraela w środek na suchą ziemię. Ja natomiast uczynię upartymi serca Egipcjan, że pójdą za nimi. Wtedy okażę moją potęgę wobec faraona, całego wojska jego, rydwanów i wszystkich jego jeźdźców. A gdy okażę moją potęgę wobec faraona, jego rydwanów i jeźdźców, wtedy poznają Egipcjanie, że Ja jestem Pan».
Anioł Boży, który szedł na przedzie wojsk izraelskich, zmienił miejsce i szedł na ich tyłach. Słup obłoku również przeszedł z przodu i zajął ich tyły, stając między wojskiem egipskim a wojskiem izraelskim. I tam był obłok ciemnością, tu zaś oświecał noc. I nie zbliżyli się jedni do drugich przez całą noc.
Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, a Pan cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc, i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły, a synowie Izraela szli przez środek morza po suchej ziemi, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie. Egipcjanie ścigali ich. Wszystkie konie faraona, jego rydwany i jeźdźcy ciągnęli za nimi w środek morza.
O świcie spojrzał Pan ze słupa ognia i ze słupa obłoku na wojsko egipskie i zmusił je do ucieczki. I zatrzymał koła ich rydwanów, tak że z wielką trudnością mogli się naprzód posuwać. Egipcjanie krzyknęli: «Uciekajmy przed Izraelem, bo w jego obronie Pan walczy z Egipcjanami».
A Pan rzekł do Mojżesza: «Wyciągnij rękę nad morze, aby wody zalały Egipcjan, ich rydwany i jeźdźców». Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce. Egipcjanie, uciekając, biegli naprzeciw falom i pogrążył ich Pan w pośrodku morza. Powracające fale zatopiły rydwany i jeźdźców całego wojska faraona, które weszło w morze, ścigając synów Izraela. Nie ocalał z nich ani jeden. Synowie zaś Izraela szli po suchym dnie morskim, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie.
W tym to dniu wybawił Pan Izraela z rąk Egipcjan. I widzieli Izraelici martwych Egipcjan na brzegu morza. Gdy Izraelici widzieli wielkie dzieło, którego dokonał Pan wobec Egipcjan, ulękli się Pana i uwierzyli Jemu oraz Jego słudze Mojżeszowi. Wtedy Mojżesz i synowie Izraela razem z nim śpiewali taką pieśń ku czci Pana:

Nie mówi się: Oto słowo Boże.

PSALM(Wj 15,1.2.4-5.17ab-18)

Refren: Śpiewajmy Panu, który moc okazał.

Będę śpiewał na cześć Pana, *
który wspaniale swą potęgę okazał,
gdy konia i jeźdźca *
pogrążył w morskiej przepaści.Ref.

Pan jest moją mocą i źródłem męstwa, *
Jemu zawdzięczam moje ocalenie.
On Bogiem moim, uwielbiać Go będę; *
On Bogiem ojca mego, będę Go wywyższał.Ref.

Rzucił w morze rydwany faraona i jego wojsko. *
Wybrani wodzowie jego zginęli w Morzu Czerwonym.
Przepaści ich ogarnęły, *
jak głaz runęli w głębinę.Ref.

Wyprowadziłeś lud swój
i osadziłeś na górze Twego dziedzictwa, *
w miejscu, które uczyniłeś swym mieszkaniem.
Pan Bóg jest Królem *
na zawsze, na wieki.Ref.

TRZECIE CZYTANIE(Iz 54,4a.5-14)

Jednym z obrazów używanych przez proroków Starego Testamentu, aby przybliżyć Izraelowi, czym jest przymierze zawarte z Bogiem na Synaju, jest obraz oblubieńczej miłości małżeńskiej. Bóg jest Oblubieńcem, którego miłości nic nie jest w stanie zachwiać, nawet słuszny gniew z powodu niewierności oblubienicy.

Czytanie z Księgi proroka Izajasza

Nie lękaj się, Jerozolimo, bo małżonkiem ci jest twój Stworzyciel, któremu na imię: Pan Zastępów; Odkupicielem twoim Święty Izraela, nazywają Go Bogiem całej ziemi.
Zaiste, jak niewiastę porzuconą i zgnębioną na duchu, wezwał cię Pan. I jakby do porzuconej żony młodości twój Bóg mówi: Na krótką chwilę porzuciłem ciebie, ale z ogromną miłością cię przygarnę. W przystępie gniewu ukryłem przed tobą na krótko swe oblicze, ale w miłości wieczystej nad tobą się ulitowałem, mówi Pan, twój Odkupiciel.
Dzieje się ze Mną tak, jak za dni Noego, kiedy przysiągłem, że wody Noego nie spadną już nigdy na ziemię; tak teraz przysięgam, że się nie rozjątrzę na ciebie ani cię gromić nie będę. Bo góry mogą ustąpić i pagórki się zachwiać, ale miłość moja nie odstąpi od ciebie i nie zachwieje się moje przymierze pokoju, mówi Pan, który ma litość nad tobą.
O nieszczęśliwa, wichrami smagana, niepocieszona! Oto Ja osadzę twoje kamienie na malachicie i fundamenty twoje na szafirach. Uczynię blanki twych murów z rubinów, bramy twoje z górskiego kryształu, a z drogich kamieni cały obwód twych murów. Wszyscy twoi synowie będą uczniami Pana. Wielka będzie szczęśliwość twych dzieci. Będziesz mocno osadzona na sprawiedliwości. Daleka bądź od trwogi, bo nie masz się czego obawiać, i od przestrachu, bo nie ma on przystępu do ciebie.

PSALM(Ps 30,2 i 4.5-6a.11 i 12a i 13b)

Refren: Sławię Cię, Panie, bo mnie wybawiłeś.

Sławię Cię, Panie, bo mnie wybawiłeś *
i nie pozwoliłeś mym wrogom naśmiewać się ze mnie.
Panie, mój Boże, z krainy umarłych wywołałeś moją duszę *
i ocaliłeś mi życie spośród schodzących do grobu. Ref.

Śpiewajcie psalm wszyscy miłujący Pana *
i pamiętajcie o Jego świętości.
Gniew Jego bowiem trwa tylko przez chwilę, *
a Jego łaska przez całe życie. Ref.

Wysłuchaj mnie, Panie, zmiłuj się nade mną, *
Panie, bądź moją pomocą.
Zamieniłeś w taniec mój żałobny lament, *
Boże mój i Panie, będę Cię sławił na wieki.Ref.

CZWARTE CZYTANIE(Rz 6,3-11)

Nowe życie, czyli to otrzymane na chrzcie świętym, o którym mówi Apostoł Paweł, to życie zanurzone w Osobie Jezusa Chrystusa. Śmierć dla grzechu i życie dla Boga w Chrystusie Jezusie jest drogą chrześcijanina.

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Rzymian

Bracia:
My wszyscy, którzy otrzymaliśmy chrzest zanurzający w Chrystusa Jezusa, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierć. Zatem przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my wkroczyli w nowe życie, jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca.
Jeżeli bowiem przez śmierć, podobną do Jego śmierci, zostaliśmy z Nim złączeni w jedno, to tak samo będziemy z Nim złączeni w jedno przez podobne zmartwychwstanie. To wiedzcie, że dla zniszczenia grzesznego ciała dawny nasz człowiek został razem z Nim ukrzyżowany po to, byśmy już więcej nie byli w niewoli grzechu. Kto bowiem umarł, stał się wolny od grzechu.
Otóż jeżeli umarliśmy razem z Chrystusem, wierzymy, że z Nim również żyć będziemy, wiedząc, że Chrystus, powstawszy z martwych, już więcej nie umiera, śmierć nad Nim nie ma już władzy. Bo to, że umarł, umarł dla grzechu tylko raz, a że żyje, żyje dla Boga. Tak i wy rozumiejcie, że umarliście dla grzechu, żyjecie zaś dla Boga w Chrystusie Jezusie.

PSALM(Ps 118,1-2.16-17.22-23)

Refren: Alleluja, alleluja, alleluja.

Dziękujcie Panu, bo jest dobry, *
bo Jego łaska trwa na wieki.
Niech dom Izraela głosi: *
«Jego łaska na wieki».Ref.

Prawica Pana wzniesiona wysoko, *
prawica Pańska moc okazała.
Nie umrę, ale żył będę *
i głosił dzieła Pana.Ref.

Kamień odrzucony przez budujących *
stał się kamieniem węgielnym.
Stało się to przez Pana *
i cudem jest w naszych oczach.Ref.

EWANGELIA(Mk 16,1-8)

Chrystus zmartwychwstał, zwyciężył walkę o zbawienie człowieka, którą toczył przez całe swoje życie. Kobiety szły namaścić ciało Ukrzyżowanego, a miłość, która je prowadziła, zawiodła je na spotkanie z aniołem, który oznajmił im, że Jezus żyje. Od tego momentu Chrystus walczy o wiarę człowieka w to, co dla niego uczynił.

Słowa Ewangelii według świętego Marka

Po upływie szabatu Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba, i Salome nakupiły wonności, żeby pójść namaścić Jezusa. Wczesnym rankiem, w pierwszy dzień tygodnia przyszły do grobu, gdy słońce wzeszło. A mówiły między sobą: «Kto nam odsunie kamień od wejścia do grobu?». Gdy jednak spojrzały, zauważyły, że kamień był już odsunięty, a był bardzo duży. Weszły więc do grobu i ujrzały młodzieńca siedzącego po prawej stronie, ubranego w białą szatę; i bardzo się przestraszyły. Lecz on rzekł do nich: «Nie bójcie się. Szukacie Jezusa z Nazaretu, ukrzyżowanego; powstał, nie ma Go tu. Oto miejsce, gdzie Go złożyli. Lecz idźcie, powiedzcie Jego uczniom i Piotrowi: „Idzie przed wami do Galilei, tam Go ujrzycie, jak wam powiedział”». One wyszły i uciekły od grobu; ogarnęło je bowiem zdumienie i przestrach. Nikomu też nic nie oznajmiły, bo się bały.


KATECHEZA
LITURGIA
WPROWADZENIE